• Marcin Piasecki

Jak zaplanować innowacje w nowych projektach FENG 2021-2027


Obraz autorstwa <a href="https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie/zblizenie-dloni-trzymajacej-futurystyczny-ekran_19265131.htm#query=new%20technology&position=18&from_view=search">Freepik</a>


Siłą napędową nowoczesnej gospodarki są przedsiębiorstwa tworzące w oparciu o projekty badawczo-rozwojowe, innowacyjne, znacząco ulepszone rozwiązania lub całkowicie nowe, przełomowe wynalazki . Projekty B+R o wysokim stopniu innowacyjności często niestety charakteryzują się wysokim ryzykiem technologicznym, biznesowym lub finansowym, co utrudnia ich finansowanie. Stąd też niewątpliwą pomocą w zminimalizowaniu takiego ryzyka dla innowacyjnych firm stanowi wsparcie z funduszy Unii Europejskiej. W obecnej perspektywie 2021-2027 program wspierający takie innowacyjne projekty nosi nazwę FENG, czyli Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (więcej o programie FENG w artykule) na który przewidziano aż 8 mld EUR, a zgodnie z zapowiedziami nabory/konkursy z programu FENG mają zostać uruchomione już na początku 2023 roku. Podobnie jak miało to miejsce dotychczas, konkursy z programu FENG będą wymagały obszernej, złożonej dokumentacji aplikacyjnej, co może stanowić istotne wyzwanie dla wielu przedsiębiorców. Warto zatem poznać podstawowe zasady kwalifikowania i weryfikacji planowanych innowacji, dzięki którym zwiększą się szanse na pozyskanie dotacji unijnych.

Innowacja produktowa czy procesowa

Pierwszą linią podziału rodzajowego innowacji jest określenie, czy planowana innowacja jest związana z produktem czy procesem biznesowym. Podręcznik Oslo Manual 2018 wyróżnia dwa główne rodzaje innowacji opisane poniżej:

Innowacja produktowa to nowy lub ulepszony wyrób lub usługa, które różnią się znacząco od dotychczasowych wyrobów lub usług przedsiębiorstwa i które zostały wprowadzone na rynek.

Innowacja w procesie biznesowym to nowy lub ulepszony proces biznesowy dla jednej lub wielu funkcji biznesowych, który różni się znacząco od dotychczasowych procesów biznesowych przedsiębiorstwa i który został wprowadzony do użytku przez przedsiębiorstwo. Procesy biznesowe odnoszą się do wytwarzania i dostarczania produktów na sprzedaż oraz do funkcji wspomagających takich jak: marketing, systemy informacyjno-komunikacyjne, administracja i zarządzanie, rozwój produktów i procesów biznesowych.

Praktyka naborów z poprzednich lat wskazuje na to, że najczęściej wnioskodawcy wybierają innowacje produktowe polegające na udoskonaleniu pod względem specyfikacji technicznej, komponentów i materiałów lub cech funkcjonalnych, a w obrębie procesów biznesowych te które są związane z produkcją nowych wyrobów czyli np. ulepszonej metody produkcji, dostawy czy świadczenia usług. W ujęciu modelowym, korzyścią z wdrożenia innowacji w obrębie procesu produkcji może być oszczędność wynikająca z efektywniejszego sposobu prowadzenia danego procesu jak np. zmniejszenie zużycia energii lub surowca bądź większa wydajność. Należy również wspomnieć o możliwości łączenia innowacji produktowych i procesowych co ma miejsce np. wówczas, kiedy udoskonalenie procesu produkcyjnego przekłada się również na nowe funkcjonalności produktu.


Charakter prac badawczo-rozwojowych

Po dokonaniu identyfikacji rodzaju innowacji j/w należy określić charakter prowadzonych prac B+R pod kątem tego, czy dotyczą one badań przemysłowych czy prac rozwojowych. Warto tutaj pamiętać, że w zależności od charakteru prowadzonych prac badawczo-rozwojowych wnioskodawcom przysługuje różna intensywność wsparcia finansowego, co do zasady wyższe wsparcie dotyczy badań przemysłowych. W konkursach dedykowanych przedsiębiorstwom MŚP, a w nowej perspektywie FENG również nowej grupie przedsiębiorstw small mid-caps oraz mid-caps rozróżniamy dwa rodzaje badań:

Badania przemysłowe – badania mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności w celu opracowywania nowych produktów, procesów i usług lub wprowadzania znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów i usług; badania te uwzględniają tworzenie elementów składowych systemów złożonych, budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub w środowisku symulującym istniejące systemy, szczególnie do oceny przydatności danych rodzajów technologii, a także budowę niezbędnych w tych badaniach linii pilotażowych, w tym do uzyskania dowodu w przypadku technologii generycznych.

Eksperymentalne prace rozwojowe – nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia i projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów i usług, z wyłączeniem prac obejmujących rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, istniejących usług oraz innych operacji w toku, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Podsumowując, badania przemysłowe obejmują początkowy etap prac badawczych np. od koncepcji do modelu laboratoryjnego natomiast w eksperymentalnych pracach rozwojowych wykorzystujemy aktualnie dostępną lub zdobytą w trakcie prowadzonych badań przemysłowych wiedzę do kształtowania udoskonalonego produktu lub procesu w formie np. prototypu.


Poziomy gotowości technologicznej TRL

Kolejnym krokiem w procesie planowania innowacyjnego produktu/technologii jest określenie początkowego poziomu gotowości technologicznej oraz kolejnych poziomów jakie zamierzamy docelowo osiągać na poszczególnych etapach projektu. Do tego celu powszechnie stosuje się dziewięciostopniową skala TRL (ang. Technology Readines Level) gdzie pierwszy poziom wskazuje na najniższy stopnień zaawansowania technologicznego, a ostatni pełną dojrzałość i gotowość produktu/technologii do wdrożenia. Projekty dotyczące badań przemysłowych obejmują poziomy TRL2-TRL6, a prac rozwojowych TRL7-TRL9. Należy pamiętać, że poziom TRL1 jest zarezerwowany dla badań podstawowych wykonywanych przez jednostki badawczo-rozwojowe. Stan gotowości technologicznej dla poszczególnych poziomów TRL przedstawia się następująco:

  • TRL2- określono koncepcję technologii lub jej przyszłe zastosowanie,

  • TRL3- potwierdzono analitycznie i eksperymentalnie krytyczne funkcje lub koncepcje technologii,

  • TRL4- zweryfikowano komponenty technologii lub podstawowe jej podsystemy w warunkach laboratoryjnych,

  • TRL5- zweryfikowano komponenty lub podstawowe podsystemy technologii w środowisku zbliżonym do rzeczywistego,

  • TRL6- dokonano demonstracji prototypu lub modelu systemu albo podsystemu technologii w warunkach zbliżonych do rzeczywistych,

  • TRL7- dokonano demonstracji prototypu technologii w warunkach operacyjnych,

  • TRL8- zakończono badania i demonstrację ostatecznej formy technologii,

  • TRL9- sprawdzenie technologii w warunkach rzeczywistych odniosło zamierzony efekt,

Poziomy gotowości technologicznej TRL pozwalają w przejrzysty i zrozumiały sposób zaplanować kształtowanie przebiegu prac badawczo-rozwojowych począwszy od prac koncepcyjnych poprzez badania laboratoryjne, badania prototypu aż do produktu końcowego.



4 wyświetlenia0 komentarzy